Gevraagd advies CSDL Wmo verordening en besluit MOL
21 februari 2024
Van Cliëntenraad Sociaal Domein Lelystad
Geacht college,
In reactie op uw adviesaanvraag d.d. 15 januari 2024 ontvangt u hierbij het advies van de Cliëntenraad sociaal domein Lelystad aangaande:
- De Wmo verordening Lelystad, vast te stellen door de gemeenteraad van Lelystad;
- Het besluit MOL, vast te stellen door het college van b en w van Lelystad.
U ontvangt dit advies van onze cliëntenraad op basis van regels vastgesteld in de verordening Cliëntenraad Sociaal Domein Lelystad, artikel 3 en de Wmo, artikel 2.1.3, lid 3.
Vroegtijdig betrokken
Beide documenten vragen om een update en aanpassing. U hebt de Cliëntenraad Sociaal Domein Lelystad, via zijn werkgroep Wmo, vroegtijdig betrokken bij de voorstellen voor deze update. Dat waarderen wij. Onze werkgroep Wmo heeft doorgaans prettig en productief kunnen samenwerken met uw beleidsadviseurs aan deze documenten. Wij danken u daarvoor.
Onze cliëntenraad laat zich in zijn advisering voeden door de ervaringen van Lelystadse cliënten met de Wmo. Het doel is om Lelystedelingen, die dat niet meer op eigen kracht kunnen, passende ondersteuning te bieden om aan onze maatschappij deel te kunnen (blijven) nemen.
Transparantie, leesbaarheid en rechtszekerheid
In het voortraject hebben wij geadviseerd de transparantie en de leesbaarheid van de documenten te vergroten, dit heeft o.a. geresulteerd in toevoeging van (het consequent gebruiken van) enkele definities. Dit betreft o.a. ‘eigen kracht’. Ook hebben wij geadviseerd de verwijzing naar andere (digitale) documenten te beperken, niet iedere cliënt is digitaal vaardig. Om de rechtszekerheid van cliënten te borgen is ook advies gegeven over het volgen van de juiste juridische procedure wanneer door cliënten bezwaar wordt gemaakt. Dat betreft o.a. de ontvankelijkheid van bezwaren. Deze adviezen zijn ambtelijk getoetst en overgenomen in de documenten die nu voorliggen. In het voortraject is vooruitgang geboekt, nu resten nog enkele verbeterpunten die wij hieronder behandelen:
Verbeterpunten
Wij adviseren u de transparantie van de documenten en rechtszekerheid van cliënten (verder) te verbeteren door de volgende punten over te nemen:
- T.a.v. de Wmo verordening, artikel 2.3.2: Er dient evenwicht te zijn tussen watvan cliënten wordt verwacht en wat van het college. Burgers vragen duidelijkheid en een dienstverlenende houding van de overheid. In dit artikel wordt een termijn voor de cliënt geformuleerd (5 dagen, met mogelijkheid tot aanvraag uitstel), terwijl voor het college een ‘redelijke termijn’ geldt. Wij adviseren u t.b.v. de transparantie ook voor het college een concrete termijn te formuleren.
- T.a.v. de toelichting bij de Wmo verordening, artikel 30.3: Het college heeft de wettelijke verplichting cliënten te betrekken bij het beleid. In Lelystad wordt daar invulling aan gegeven via onze Cliëntenraad Sociaal Domein Lelystad. Wij adviseren u dit transparant te maken door in het artikel de naam van de Cliëntenraad Sociaal Domein Lelystad op te nemen. Aanvullend daaraan past het dan de Cliëntenraad voldoende te faciliteren in zijn werkzaamheden.
- T.a.v. artikel 1.1.2 van besluit MOL: Hier staat een soort disclaimer. Voor termen die niet in de opsomming staan wordt verwezen naar de wet, het uitvoeringsbesluit (deze wordt ingetrokken bij ingaan van het nu voorliggende uitvoeringsbesluit), de verordening 2024 en de algemene wet bestuursrecht. Dit bevordert de leesbaarheid en transparantie allerminst. Zo moeten wel heel veel documenten geraadpleegd worden om het besluit te kunnen begrijpen. Wij adviseren u de lijst met begripsbepalingen compleet en transparant te maken.
- Overigens wordt in artikel 7.4 van het besluit MOL verwezen naar artikel 7.3.i van datzelfde besluit. Punt i bestaat echter niet, artikel 7.3 eindigt bij punt h. Wij adviseren u deze verwijzing kloppend te maken.
- Bij artikel 1.6.1, lid 15 t/m 23 van het besluit MOL hebben wij aandacht gevraagd voor kinderen die buiten de stad studeren en door de kamernood gedwongen thuis wonen. Deze jongeren moeten al veel van het studentenleven en -vorming missen, maken relatief veel reisuren en vervolgens wordt van hen verwacht dat zij ook ‘normale huishoudelijke werkzaamheden’ kunnen uitvoeren. Overbelasting ligt op de loer en schoolprestaties kunnen daaronder leiden. Dit staat ook in de toelichting bij hoofdstuk 5.4 vermeld. Wij hebben er begrip voor dat niet alle cases precies in woorden kunnen worden uitgedrukt, maar vragen wel om maatwerk voor cliënten. Wij adviseren u deze uitdagingen te bespreken met betrokkenen en gezamenlijk te bekijken wat mogelijk is en daar in redelijkheid over te beschikken.
- Verder vragen wij ook om maatwerk voor cliënten, als het gaat om de ‘gebruikelijke zorg’ (artikel 4.4 en 1.6, besluit MOL). Er kunnen in een huishouden dringende persoonlijke redenen zijn (bijv. na seksueel overschrijdend gedrag binnen dat huishouden) waardoor ‘gebruikelijke zorg’ voor de cliënt zelf niet passend is. Ook in die gevallen adviseren wij u met betrokkenen te bekijken wat mogelijk is en daar in redelijkheid over te beschikken.
- Onder hoofdstuk 5 van het besluit MOL, t.a.v. de huishoudelijke ondersteuning wordt nog steeds het begrip ‘schoon en leefbaar’ gehanteerd , zonder vermelding van het aantal toegekende uren. Uitspraken van de rechter, Raad van Beroep, Tweede Kamer en bewindspersonen geven duidelijk aan dat dit zgn. resultaatgericht beschikken cliënten te weinig rechtszekerheid geeft. Wij adviseren u te gaan beschikken in het aantal uren waarop cliënten recht hebben.
- Verder hebben wij ook gesproken over situaties waarin een toegekende voorziening, bijv. een rolstoel of aangepaste fiets, stuk of gestolen is. Onze cliëntenraad ontvangt signalen dat in die gevallen vervanging lang op zich kan laten wachten of dat er geen adequate vervanging kan worden geregeld. Over de tijd die een leverancier heeft om een passende vervangende voorziening te leveren willen wij nog met u in gesprek. Wij adviseren u ons de regels hieromtrent duidelijk te maken, o.a. via een voorbeeld van de bruikleenovereenkomst van de voorziening en het contract met de leverancier. Dan kunnen wij u daarover t.z.t. adviseren.
- De Wmo regelt ook het recht van cliënten op onafhankelijke cliëntondersteuning. Onze cliëntenraad hecht grote waarde aan deze voorziening. Het is de vraag of deze voorziening in Lelystad voldoende bekend en beschikbaar is onder cliënten. Tevens is het de vraag of de voorziening in Lelystad, via MEE Samen, voldoende onafhankelijk is. Graag praten wij daar met u in de nabije toekomst verder over, zeker ook in het kader van de herijking van de sociaal wijkteams. Onze werkgroep Wmo is nauw betrokken bij deze herijking.
Ons advies
Met inachtneming van voornoemde verbeterpunten adviseren wij de gemeenteraad de voorliggende Wmo verordening, en het college het voorliggende besluit MOL vast te stellen.
Namens de Cliëntenraad Sociaal Domein Lelystad,
Met vriendelijke groet,
Voorzitter, Secretaris