Advies Uitvoeringsplan huiselijk geweld en kindermishandeling
22 februari 2025
Van Cliëntenraad Sociaal Domein Lelystad
Geacht college,
Hierbij ontvangt u het advies van de Cliëntenraad Sociaal Domein Lelystad (CSDL) op basis van artikel 3 van de Verordening cliëntenparticipatie sociaal domein Lelystad over het Lokaal uitvoeringsplan huiselijk geweld en kindermishandeling. Wij danken u voor uw adviesaanvraag.
Het uitvoeringplan komt voort uit de provinciale regio visie. Uiteindelijk zal op dit gebied vanaf 2030 rijksbeleid worden geïntroduceerd.
U hebt onze cliëntenraad al eind 2024 meegenomen in de ontwikkeling van dit beleid. Op 12 februari 2025 hebt u een nadere toelichting gegeven aan cliëntenraadsleden uit de werkgroepen Wmo, jeugd en participatie & armoede.
Aandacht voor alle slachtoffers van huiselijk geweld
Onze cliëntenraad vindt dat de doelstellingen in het uitvoeringsplan gericht moeten zijn op het terugdringen van alle vormen van huiselijk geweld. Wij adviseren u in het kader van huiselijk geweld naast kindermishandeling meer aandacht te besteden aan andere kwetsbare groepen, zoals vrouwen, gehandicapten en ouderen.
De rol van de overheid bij het tegengaan van huiselijk geweld
Dit beleid vraagt om een duidelijke en actieve rol van de overheid. Het kan niet alleen aan gezinnen en community’s worden overgelaten. Op zich is het goed de eigen kracht van gezinnen en community’s te bevorderen en zo preventief te werken, maar zij kunnen dat niet alleen. Het bevorderen van preventie, ondersteuning, vorming van expertise, bewustwording en
meldingsbereidheid zijn bij uitstek zaken die de overheid met goed beleid mogelijk kan maken.
Onze adviezen
Wij adviseren u het uitvoeringsplan verder uit te werken en te concretiseren op de volgende punten:
- Maak het uitvoeringsplan meer toetsbaar.
- Geef definities van community’s. Wie maken daar onderdeel van uit? Wie hebben er allemaal een rol te vervullen in de preventieve fase, bij het bevorderen van eigen regie, voordat er sprake is van escalatie, en wat hebben zij daarvoor nodig? Wij denken bijvoorbeeld aan de rol van huisartsen, buurthuizen en (ambulante) jeugd- en ouderenzorg.
- Betrek ervaringsdeskundigen bij dit uitvoeringsplan.
- Geef concreet aan hoe aandacht en begrip voor slachtoffers kan worden bevorderd. Zeker ook vrouwelijke slachtoffer zijn vaak geïsoleerd en melden of hulp vragen kan gevaarlijk zijn. Huiselijk geweld tegen vrouwen kan zeer ernstige gevolgen hebben, zoals femicide. Heb aandacht voor de kritieke fase voor slachtoffers rond het moment van het melden van huiselijk geweld.
- Geef concreet aan hoe uitvoering wordt gegeven aan het bevorderen van bewustwording en aandacht in de opvoeding van kinderen en jongeren. Welke waarden en normen zijn er in onze samenleving t.a.v. dit onderwerp?
- Geef concreet aan hoe uitvoering wordt gegeven aan het tegengaan van huiselijk geweld tegen ouderen en gehandicapten die afhankelijk zijn van (mantel) zorgers.
- Geef in het beleid ook concreet aandacht aan het tegengaan van het stigma rond huiselijk geweld tegen mannen en slachtoffers van mensenhandel.
Graag ontvangen wij uw reactie op ons advies.
Wij zijn altijd bereid toelichting te geven en u van nader advies te voorzien.
Namens de Cliëntenraad Sociaal Domein Lelystad,
Met vriendelijke groet,
Voorzitter, Secretaris
Reactie
10-09-2025 Reactie College
Geachte heer / mevrouw,
Hartelijk dank voor uw advies op het Uitvoeringsplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2025-2028. Uw feedback heeft mede geleid tot een aantal aanpassingen in dit plan. Het verrijkte plan is vervolgens door het college op 9 september jl. vastgesteld.
Het is goed om hier nogmaals te benoemen, dat dit lokale uitvoeringsplan voortbouwt en een aanvulling is op het lokale Knoppenplan Jeugd en het Uitvoeringsprogramma Samen voor de Jeugd. Daar waar dit hiermee niet op gespannen voet staat, is gekozen voor een nadere uitwerking van de in 2024 vastgestelde regiovisie. Nadrukkelijk stellen we echter dat onze lokale uitgangspunten te allen tijde leidend zijn.
U vraagt in uw schrijven van 22 februari 2025 om aandacht voor alle slachtoffers van huiselijk geweld en aandacht voor de rol van de overheid bij het tegengaan van huiselijk geweld. Wij vullen deze rol zo in, dat wij naast onze inwoners willen staan, hen daar waar zij dit nodig achten willen ondersteunen. We benadrukken dat het voorkomen van huiselijk geweld weliswaar zeer wenselijk is, maar sec geen verantwoordelijkheid van de overheid kan zijn. De aandacht voor het voorkomen van huiselijk geweld en kindermishandeling is er zeker en is tevens opgenomen in de regiovisie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Wij hebben er uit redenen van leesbaarheid voor gekozen om niet alle regionaal vastgestelde doelen te herhalen, maar ons in de lokale uitwerking te beperken tot een aantal lokale speerpunten, die in de regiovisie onvoldoende tot uiting kwamen. Op deze manier voorkomen wij een herhaling van uitspraken. De vastgestelde regiovisie wordt integraal als bijlage aan het lokale uitvoeringsplan toegevoegd.
U heeft verder geadviseerd om het uitvoeringsplan op een aantal punten verder uit te werken en te concretiseren. Het gaat daarbij om de volgende punten:
- Maak het uitvoeringsplan meer toetsbaar.
- Geef definities van community’s. Wie maken daar onderdeel van uit? We hebben er allemaal een rol te vervullen in de preventieve fase, bij het bevorderen van de eigen regie, voordat er sprake is van escalatie, en wat hebben zij daarvoor nodig? Wij denken bijvoorbeeld aan de rol van huisartsen, buurthuizen en (ambulante) jeugd- en ouderenzorg.
- Betrek ervaringsdeskundigen bij dit uitvoeringsplan.
- Geeft concreet aan hoe aandacht en begrip voor slachtoffers kan worden bevorderd. Zeker ook vrouwelijke slachtoffers zijn vaak geïsoleerd en melden of hulp vragen kan gevaarlijk zijn. Huiselijk geweld tegen vrouwen kan zeer ernstige gevolgen hebben, zoals femicide. Heb aandacht voor de kritieke fase van slachtoffers rond het moment van het melden van huiselijk geweld.
- Geef concreet aan hoe uitvoering wordt gegeven aan het bevorderen van bewustwording en aandacht in de opvoeding van kinderen en jongeren. Welke waarden en normen zijn er in onze samenleving t.a.v. dit onderwerp?
- Geeft concreet aan hoe uitvoering wordt gegeven aan het tegengaan van huiselijk geweld tegen ouderen en gehandicapten die afhankelijk zijn van (mantel)zorgers.
- Geeft in het beleid ook concreet aandacht aan het tegengaan van het stigma rond huiselijk geweld tegen mannen en slachtoffers van mensenhandel.
Het nu voorliggende plan is meer dan de eerdere versie voorzien van toetsbare elementen, zowel in tijdspad als in inhoud. Dit uitvoeringsplan sluit nauw aan op het in het voorjaar vastgestelde uitvoeringsprogramma Samen voor de Jeugd, zoals ook in het plan zelf aangegeven. De daar geformuleerde definitie van community als omringend netwerk van inwoners geldt ook voor dit plan. We realiseren ons dat deze definitie nog om nadere invulling vraagt. Uw vraag om concretisering van een aantal plannen achten wij valide. Waar mogelijk is dit gebeurd. We wijzen er echter ook op dat de overheid zich terughoudend dient op te stellen als het gaat om het bepalen van normen en waarden in opvoeding. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij ouders en verzorgers. Dit is een uitvoeringsplan op hoofdlijnen. Nadere concretisering zal in nauwe samenwerking met onze maatschappelijke partners plaatsvinden. Cyclische evaluatie en aanscherping van dit plan zal bijdragen aan deze nadere concretisering.
Hoogachtend,
Het college van de gemeente Lelystad,
de secretaris