Brief aan college inzake Inrichting onafhankelijke cliëntondersteuning in Lelystad

27 november 2025

Van Cliëntenraad Sociaal Domein Lelystad

Geachte wethouder Messelink,

De Cliëntenraad Sociaal Domein Lelystad heeft kennisgenomen van de actuele Handreiking Cliëntondersteuning van de VNG. Hierin wordt nogmaals bevestigd dat gemeenten op grond van de Wmo 2015 verplicht zijn om onafhankelijke cliëntondersteuning beschikbaar te stellen voor alle inwoners. Deze ondersteuning moet levensbreed kunnen worden ingezet, zodat inwoners op alle relevante domeinen passende hulp krijgen.

Omdat wij signalen ontvangen dat de beschikbaarheid en reikwijdte van onafhankelijke cliëntondersteuning binnen Lelystad mogelijk per domein verschilt, verzoeken wij u om ons te informeren hoe deze ondersteuning is georganiseerd binnen de volgende levensgebieden:

  • maatschappelijke ondersteuning
  • zorg
  • preventieve zorg
  • jeugdhulp
  • onderwijs
  • welzijn
  • wonen
  • werk
  • inkomen

Wij ontvangen hierbij graag inzicht in de uitvoerende partijen, de concrete taken, de toegankelijkheid voor inwoners en de wijze waarop de onafhankelijkheid is geborgd.

Met deze informatie kunnen wij als cliëntenraad beter beoordelen of de uitvoering in Lelystad aansluit bij de wettelijke verplichtingen en de kwaliteitskaders uit de handreiking.
Wij voegen de VNG-handreiking toe als bijlage en zien uw reactie met belangstelling tegemoet.

Hoogachtend en met vriendelijke groet,

Namens de Cliëntenraad Sociaal Domein Lelystad

Reactie

21-04-2026 Reactie College

Geachte heer Leentvaar,

Allereerst onze excuses voor de late beantwoording van uw vragen over clientondersteuning.
Wij stellen uw belangstelling voor de ondersteuning van inwoners in Lelystad erg op prijs.
Hieronder ziet u per terrein binnen het Sociaal Domein aan hoe de clientondersteuning momenteel is georganiseerd.

Wmo
Naar aanleiding van het onderzoek in 2024 van Significant naar Client ondersteuning (CO) in het Sociaal Domein bleek dat we voldoen aan de wet maar dat onduidelijk is hoe dit in Lelystad georganiseerd is voor de Wmo.
Voor niet Wmo gerelateerde vragen kunnen inwoners (18+) terecht bij de generalisten van het SWT.
Daar wordt eerst beoordeeld of de vraag wel bij de gemeente thuishoort. In veel gevallen hebben inwoners al contact met een hulpverlenende organisatie en dan zijn zij de aangewezen organisatie om de inwoner te ondersteunen. Ook zijn er mogelijkheden CO te ontvangen via de ziektekostenverzekeraar. En er zijn in de stad verschillende organisaties met specialistische kennis die tevens de inwoners kunnen ondersteunen bij hun hulpvraag (schuldhulpverlening, Stip GGZ, Ido, raadsliedenwerk MDF, ect.)
Indien alle voorliggende mogelijkheden niet kunnen kan een generalist van het SWT ingezet worden voor de CO. Dit is ook opgenomen in de samenwerkingsovereenkomst SWT en onlangs door juridische zaken uitgezocht en bevestigd.

In 2025 heeft de gemeente gemeend de CO bij de toegang Wmo anders in te richten. Uit het onderzoek van Significant kwam dat de onafhankelijkheid door een collega generalist in te zetten naast de generalist van het SWT die het keukentafelgesprek voert twijfelachtig is.
Daarom is gekozen om Welzijn Lelystad opdracht te geven de CO voor de keukentafelgesprekken en deze uit te voeren met een groep vrijwilligers met grote kennis van de sociale kaart, aangestuurd door een professional. Deze werkwijze wordt ook elders in het land zo uitgevoerd. Onlangs hebben we deze werkwijze geëvalueerd en nu blijkt dat in het afgelopen half jaar 3 keer ondersteuning is geboden, ondanks dat dit bij het plannen van een keukentafelgesprek altijd wordt aangeboden. Daarom hebben we besloten de aanvragen op een andere wijze te beoordelen en onder te brengen.

Op dit moment zijn we in gesprek met Welzijn Lelystad om deze taak toe te voegen aan het werk van de welzijnscoach / spelverdeler. Zij hebben expertise in huis voor de ingewikkelde aanvragen voor clientondersteuning. Dit doen zij nu ook al via welzijn op recept en andere vragen die op hun pad komen. Zij zijn ook opgeleid om deze ondersteuning te bieden.
Door een medewerkers SWT en een spelverdeler te koppelen aan elkaar kunnen zij de juiste ondersteuning zoeken en aanbieden aan de inwoner.

Jeugd
Ten aanzien van jeugd is de clientondersteuning belegd bij MEE Samen. Zij bieden ondersteuning bij alle mogelijke vragen van ouders en werken samen in het netwerk rond LISA.
Ouders kunnen zichzelf aanmelden bij MEE Samen voor ondersteuning bij processen rond de hulpverlening aan hun kinderen.

Participatiewet
De clientondersteuning bij werk en inkomen is niet separaat georganiseerd. De taken zijn belegd bij de werkcoaches van Werkbedrijf Lelystad. De werkcoaches werken vraaggericht op stadsniveau en ze werken in de vier wijken van Lelystad-Oost

We vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
En zijn ambtelijk altijd bereid een mondelinge toelichting te geven

Hoogachtend,
Het college van de gemeente Lelystad,
de gemeentesecretaris,
C.J.M. Swart